Europejski pojedynczy punkt dostępu (European Single Access Point – ESAP)
W lipcu 2027 r. ma zostać udostępniona publiczna platforma internetowa zapewniająca dostęp do informacji o unijnych podmiotach i produktach inwestycyjnych. Platforma ma gromadzić finansowe i pozafinansowe informacje dotyczące poszczególnych podmiotów, w tym informacje na temat zrównoważonego rozwoju. Jest to tzw. europejski pojedynczy punkt dostępu. Jak jego powstanie wpłynie na obowiązki podmiotów raportujących?
Europejski pojedynczy punkt dostępu został wprowadzony w ramach pakietu ESAP, na który składają się:
- dyrektywa zmieniająca – dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2864 z dnia 13 grudnia 2023 r. zmieniająca niektóre dyrektywy w odniesieniu do ustanowienia i działania europejskiego pojedynczego punktu dostępu,
- rozporządzenie ustanawiające ESAP – rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2859 z dnia 13 grudnia 2023 r. w sprawie ustanowienia europejskiego pojedynczego punktu dostępu zapewniającego scentralizowany dostęp do publicznie dostępnych informacji mających znaczenie dla usług finansowych, rynków kapitałowych i zrównoważonego rozwoju,
- rozporządzenie zmieniające – rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2869 z dnia 13 grudnia 2023 r. zmieniające niektóre rozporządzenia w odniesieniu do ustanowienia i działania europejskiego pojedynczego punktu dostępu.
Głównymi podmiotami korzystającymi z ESAP mają być inwestorzy, analitycy finansowi, pośrednicy rynkowi, a także osoby prywatne i uczelnie. Podmiotem nadzorującym platformę jest Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA).
Dostęp do ESAP jest bezpłatny i nie wymaga licencji, jednakże przewidziano opłaty dla podmiotów, które będą wyszukiwać i pobierać znaczne ilości informacji.
Polskie przepisy odnoszące się do wprowadzenia ESAP
W celu prawidłowego wypełnienia obowiązków wynikających z pakietu ESAP w Polsce została przyjęta ustawa z dnia 17 kwietnia 2026 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przekazywaniem informacji do europejskiego pojedynczego punktu dostępu, która weszła w życie z końcem maja (29 maja 2026 r.) – o jej projekcie pisaliśmy na naszym portalu.
Celem tej ustawy jest wprowadzenie nowych warunków technicznych i organizacyjnych zapewniających prawidłowe przekazywanie informacji do systemu ESAP. Istotne jest, że obowiązek przekazywania informacji do ESAP spoczywa nie na podmiotach prywatnych, takich jak spółki, lecz na organach państwowych, które na podstawie nowych przepisów będą gromadziły odpowiednie informacje, a następnie udostępniały je w systemie ESAP.
Organami zbierającymi dane, w zależności od ich rodzaju, będą: Komisja Nadzoru Finansowego (KNF), Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG), Polska Agencja Nadzoru Audytowego, Centralna Informacja Krajowego Rejestru Sądowego oraz Krajowa Rada Biegłych Rewidentów.
Przepisy wykonawcze do rozporządzenia 2023/2859 wskazują, że podmioty mają być identyfikowane na podstawie identyfikatora podmiotu prawnego, tj. kodu LEI. Oznacza to, że wszystkie podmioty przekazujące informacje organom zbierającym dane muszą go posiadać. Obecnie w Polsce jedynie Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych może nadać kod LEI spełniający normy wymagane przez rozporządzenie.
Czy zmiana wpłynie na podmioty raportujące?
Zgodnie z treścią ustawy oraz informacjami dostępnymi na stronie KNF wprowadzenie ESAP nie skutkuje powstaniem nowych obowiązków merytorycznych związanych ze sporządzaniem określonych informacji.
Zmiana wynikająca z wprowadzenia ESAP będzie dotyczyła głównie zakresu pobieranych metadanych oraz ich przekazywania przez organy zobowiązane do ich gromadzenia. Zgodnie z tym, co wskazuje KNF, w niektórych przypadkach informacje, w odniesieniu do których dotychczas istniał obowiązek ich publikacji na stronie internetowej podmiotu raportującego, będą przekazywane dodatkowo do organu zbierającego dane.
Grzegorz Wojnar, adwokat, praktyka transakcji i prawa korporacyjnego kancelarii Wardyński i Wspólnicy
